Leer ‘ertussenin’ denken: een andere taal

 

IMG_1376

4500 Chinezen

Afgelopen weekend waren er maar liefst 4500 Chinezen in Utrecht dus het wordt hoog tijd om een beetje Chinees te leren. Als ze echter bij het eten massaal in slaap vallen-het programma was blijkbaar te vol –  dan wordt het lastig communiceren. Voorlopig kom ik trouwens niet veel verder dan Wū-dè-liè-zhī en daar ben ik al. Er is echter niets tegenin te brengen en het is vast heel leuk als je in staat bent om je eigen stadsnaam eens op een andere manier uit te spreken. Het lijkt ook alsof de stad vandaag anders is: dat zit hem in dat Wū- zoveel zwieriger dan U.

Wacht.. Jullie hebben geen idee waar ik het over heb? Dan maar een beetje Chinees of zoals de Fransen zeggen: C’ est du Chinois pour moi.

Heb ik jullie op een verkeerd been gezet? Als je een andere taal leert, dan leer je ook een beetje anders denken. Elke taal heeft zo zijn eigen gedachtengang. Hoewel…

Het Chinees en het Nederlands zijn eigenlijk hetzelfde (2009) volgens Rint Sybesma, hoogleraar Chinese taalkunde,  die een boekje schreef over het Chinees, of om precies te zijn: het Mandarijn, de standaardtaal in China. De meeste Chinezen in Nederland komen trouwens van oorsprong uit Kantonees en Wenzhounees sprekende gebieden in China.

Het Chinees is een toontaal. Weerts, Venloos en Maasbrachts zijn ook toontalen (of liever: dialecten) dus de Limburgers zullen het ietsje makkelijker hebben om Chinees te leren (?)  Het Limburgs heeft echter maar 2 tonen: de stootttoon zoals toon 4 (zie onder)  en de sleeptoon (enigszins zoals toon 3 – zie onder)

In het Chinees (Mandarijn) zijn er 4 tonen. Het Kantonees heeft er zelfs 6

Toon 1: hoog

Toon 2: stijgend alsof je een vraag stelt – Ja? Wat wou je zeggen?

Toon 3 : je begint vrij laag, gaat dan nog lager en dan ga je omhoog: een toon met een dipje

Toon 4: daalt en klinkt als een commando: ‘Nu!’

Dit kan je alleen maar ergens oefenen zonder andere mensen om je heen want anders wordt er al snel gevraagd: ‘Gaat het goed met je?’

Dan komt er nog iets bij: in principe heeft iedere lettergreep een toon in het Chinees. Ook dat voelt raar als je aan het oefenen slaat.

Een rondje stad

Amsterdam noemen de Chinezen:

Ā-mŭ-sī-tè-dān

Utrecht noemen ze

Wū-dè-liè-zhī (ik heb het ook met een t gezien in de tweede klank)

Den Haag heet

Hǎi yá

Het Pinyin

Dit is geschreven in het pinyin. Het Pinyin is een fonetisch systeem om de uitspraak van het officiële Chinese dialect, het Mandarijn, in Latijnse letters om te zetten. Pinyin wordt consequent gebruikt in de vertalingen en transcripties die in China zelf worden gepubliceerd. Ook in het westen gaat men steeds meer tot dit systeem over.

Wil je meer weten over het Pinyin: klik dan hier

In het Mandarijn bestaan de volgende combinaties niet

Str

Kl

Sp

Dus als die klanken in buitenlandse namen voorkomen dan moeten die aangepast worden.

Amsterdam is dus si-te geworden en

Tr van Utrecht is  dè-liè geworden

De cht van Utrecht komt eruit als zhi wat klinkt als dsj

Br en kl kunnen ook vereenvoudigd worden, door ze half weg te laten.

Verder kunnen Mandarijnse lettergrepen alleen maar eindigen in een klinker, de n of ng

Dus Am ster dam: dan wordt am a-mu

En al die woorden, zo snap ik nu,  zijn kort omdat er geen clusters voorkomen van letters achter elkaar.

Waar blijven de foto’s?

Al deze wijsheid heb ik van Rint en omdat ik er graag iets meer van begrijp, vertel ik jullie het verhaaltje dat hij schrijft. Tenslotte leer je zelf beter als je het aan anderen vertelt, zo is het bij hem vast ook gegaan.

ps: ik wacht nog op 4500 foto’s genomen met selfie-sticks, zodra die binnen zijn krijgen jullie een update. Natuurlijk vooral foto’s met een stukje Dom dus foto’s genomen in Wū-dè-liè-zhī

Advertenties

Reacties staat uit voor Leer ‘ertussenin’ denken: een andere taal

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Inspiratie, Onderwijs, Taal, Utrecht

Reacties zijn gesloten.