Wat gaat er mis in het onderwijs? Vervolg

Zoals beloofd het tweede gedeelte van de Zembla-documentaire een zes min voor de leraar.

zes-voor de leraar

minuut 19.30

Mevrouw Ramautar heeft ook zo’n plofklas, 4 Havo, met maar liefst 36 leerlingen. En dat is te veel vindt ze.

19.36
R: We streven er eigenlijk naar om klassen van rond de 25 te hebben. Dat is nog best veel, dat is een volle klas, maar ja het is even niet anders.

Zembla: Gaat dat ten koste van de les?

R: Jazeker wel. het wordt rumoerig waardoor alles wat ik tegen die leerlingen vertel toch niet goed binnenkomt. Het wordt een chaos.

Een aantal leerlingen komt duidelijk aandacht tekort. Dit kan leiden tot onoverbrugbare leerachterstand. Dat wil mevrouw Ramautar voorkomen en daarom gaat ze tijdens de pauze op de gang door met bijles.

Zembla: Maakt u zich zorgen om die klas?
R: Ik heb wel een stuk of 10 leerlingen waarvan ik denk: dat wordt een twijfelgeval.
Zembla: Dan zakken ze.
Dat zou heel goed kunnen, ja.

Minuut 20.46

Zembla: Dan halen ze geen diploma uiteindelijk.
R: Ja.

De bijlessen komen dus nog bovenop de les en de zorgtaken die Ramautar al heeft. Dat doet ze grotendeels in haar vrije tijd, ze krijgt er niet voor betaald en dat is geen uitzondering.

Overuren

Ook op het Trajectum College in Utrecht maken de docenten onbetaald veel overuren.
Het lesgeven, de zorgtaken en de bijlessen zorgen ervoor dat mevrouw Ramautar gemiddeld 50 uur per week werkt, 10 uur meer die ze contractueel verplicht is en waarvoor ze dus niet betaald krijgt.

Ik vind het normaal omdat het bij mijn werk hoort maar ik weet wel dat het niet normaal is! Als ik mijn werk goed wil uitoefenen, dan heb ik deze tijd nodig.

minuur 35.29
EvZ: We hebben hier roofbouw gepleegd. We hebben hier iemand die geeft natuurkunde en die is hier verleden jaar bijna doodgegaan. Dat vind ik vreselijk

Zembla: Dat kan toch niet?!

EvZ: Nee maar dan moet de school dicht . Zolang we open blijven moeten we zorgen dat we die leerlingen afleveren op niveau of boven het landelijk gemiddelde.

Z: Heeft u weleens gedacht en nu gaat het mis?

R: Ja, ik was duizelig, had hartkloppingen, gewoon op.

De onderwijsbond krijgt dagelijks meldingen van overbelaste leraren die teveel overuren moeten draaien. Dit jaar start de bond een groot onderzoek naar werkdruk in het voortgezet onderwijs onderwijs.

De Onderwijsbond – onderzoek werkdruk

Werkdruk is een van de allerbelangrijkste dingen waar de docenten veel last van hebben. Er zitten 2 dingen aan vast. Onderwijspersoneel ervaart hele hoge werkdruk, terwijl de hele buitenwereld roept dat het een beleefde werkdruk is. Alsof het tussen je oren zit. En wij vonden het van belang dat mensen die werkzaam zijn in het onderwijs nou eens heel goed kunnen aantonen dat ze een hele hoge werkdruk hebben en daarom doen we dat onderzoek.

23.23
Deelnemende docenten krijgen de opdracht om één dag al hun werkzaamheden bij te houden. Van het lesgeven, het voorbereiden tot aan de contacten met ouders. Het is het grootste onderzoek naar werkdruk in het onderwijs sinds de jaren tachtig.

23.41

Zembla krijgt exclusief inzage in de eerste tussenstand. Daaruit blijkt het volgende:

De eerste tussenstand van mensen die in het voortgezet onderwijs werken levert op dat ze per week zes uur meer werken dan hun aanstelling vereist. Ze werken 6 uur over zonder dat ze daarvoor betaald krijgen. Zes uur per week is dus 24 uur per maand. Als je het om zou zetten naar extra personeel (want dat levert iets op in het verminderen van de werkdruk) dan zou je voor het voortgezet onderwijs uitkomen op 9.000 extra formatieplaatsen (fulltime banen).

Minuut 24.34

Al dertien maanden geeft ze geen les meer, mevrouwA. Martin. Ze is opgebrand, moe en uitgeblust. Ze heeft een burn-out. Ze werkte 8 jaar als docente omgangskunde op het Da Vinci College in Dordrecht. De laatste jaren stapelde het werk zich op. Ze maakte veel overuren. Als ze het aankaart bij haar leidinggevende dan ligt het aan haar.

AM: Dan werd benadrukt dat het een beleving is. Het bestaat dus niet, er is alleen werkdruk beleving. Ja en dan ben je eigenlijk klaar. Dan ligt het aan jou. Er is gewoon stik veel werkdruk. Laten we het beestje bij het naampje noemen en kijken hoe we daarmee om kunnen gaan in plaats van het weg te moffelen. Ja dat is werkdruk beleving. Bullshit!

Ze is niet de enige op haar school.  Ze ziet dat door de almaar groeiende werkdruk veel collega’s op hun tandvlees lopen. Maar behalve mevrouw Martin doet niemand zijn mond open.

AM: Dat is ook een grote reden geweest waardoor ik het niet meer trok.  Als je het gevoel hebt: we staan hier met z’n allen en dit is een probleem dat we samen moeten tackelen.

De Algemene Onderwijsbond

De neiging als je in het onderwijs werkt om meer te doen dan je eigenlijk zelf aan kunt is er. Je hebt een betrokkenheid, je doet’t graag. Het is meer dan alleen geld verdienen. Maar dat is geen excuus om mensen te laten doordraven.

Minuut 26.26

AM: Ik werd echt fysiek ziek en misselijk en overgeven en ik merkte dat mijn lijf niet meer meewerkte en mijn geest begon raar te doen en naar mijn arts gegaan die zei: jij hebt gewoon een burn-out, je moet je ziek gaan melden.

Onderwijsbond:

Het aantal docenten dat een burn-out oploopt stijgt. een paar jaar terug was het één op de zeven, nu is het één op de vijf. Als we kijken hoe onderwijs zich vergelijkt met andere sectoren in Nederland, betekent dat dat in het onderwijs 20% een burn-out krijgt en in de andere sectoren gaat het om 14 of 15 %.

We vragen het Da Vinci College om commentaar. Ze noemen de zaak pijnlijk maar vanwege privacy-redenen niet ingaan op het verhaal van mevrouw Martin. Het Da Vinci College zegt docenten coaching, begeleiding én inwerkprogramma’s aan te bieden om beter met de werkdruk om te gaan. Directie Da Vinci College (schriftelijk):Toch moeten we helaas constateren dat we ondanks inspanningen van de school en de betrokkenen zelf langdurige uitval in een enkel geval niet kunnen voorkomen.

AM: Wat me het meeste erin stoort is dat er staat: het gaat om een enkele docent. Dat is gewoon niet waar. De pest met docenten is dat het vreselijke loyale wezens zijn. Dat is ook precies de reden waardoor dit kan gebeuren. Ze hebben zo’n hart voor de zaak en de leerlingen dat ze het gewoon doen.

Ton van Haperen, docent economie en staat al 30 jaar voor de klas. Hij ziet de status van het beroep leraar steeds verder afglijden. Veel leraren zijn murw gebeukt, opgejaagd en bang geworden.

De leraar wordt gewoon 30 jaar systematisch gesloopt. De mensen weten ook niet meer precies wat die leraar doet. Ze denken heel vaak dat het een jeugdwerker is of zo. Die houdt daar in een gebouw die kinderen wat bij elkaar. Die doet wat met ze en er komt een diploma en het is prima. (minuut 28.27)

Het maakt echter ontzettend veel uit wat je kinderen leert en hoe je dat doet. Daar zou best wat vaker over gesproken mogen worden. Maar dat gebeurt niet meer.Daarentegen wordt er wel voortdurend geconstateerd dat er dingen niet goed gaan. Er wordt gezegd

  • leraren doen iets met het examen niet goed
  • ze doen het niet goed met moeilijke leerlingen
  • ze zijn ouderwets, ze blijven hangen in het verleden
  • aanklachten, ook vanuit de politiek, is enorm

Daar wordt voortdurend beleid op gemaakt. Dan sturen ze de leraren naar links en dan weer naar rechts, dan weer recht vooruit. Het gevolg is dat het beroep volledig uit elkaar getrokken is.

van Haperen publiceert regelmatig over het onderwijs in NRC Handelsblad en schreef het boek: “De ondergang van de Nederlandse leraar”. Hij vindt dat het beroep stelselmatig onderschat wordt.

Het klinkt allemaal heel makkelijk. Zo’n les ziet er heel makkelijk uit. Net als een goedgeschreven stuk maar het is niet zo. Trek maar eens iemand van de straat en zeg: dat moet je even doen. Dan is het binnen een paar minuten een bende. Leraar is een ervaringsberoep. Je wordt beter door je ervaringen. Dus juist die ervaringen van leraren zijn waardevol. Daar denken bestuurders en politici anders over. Er gaan bepaalde dingen fundamenteel mis.

Want ook van Haperen ziet het niveau van zijn leerlingen dalen. Bijvoorbeeld als het gaat om schrijfvaardigheid bij Nederlands.

Mijn moeder van 83 maakt nooit een taalfout. Echt nooit. en die schrijft altijd, qua stijl, keurige zinnen. Niks mis mee.Ik heb mijn 6VWO onlangs, nadat ik de examens had nagekeken, heb ik ze … verrot gescholden gaat wat ver, maar ik heb er duidelijk iets van gezegd. Zij schrijven verschrikkelijk Nederlands. Gewoon een witte school, witte kinderen en keurig opgevoed. De komma’s staan verkeerd, geen hoofdletters,’hun’ hebben: het is om te huilen. Dat is de elite van de toekomst.

Zembla: Hoe komt dat?

minuut 30.31

Van Haperen: Door dat versplinterde onderwijsbeleid. Ik denk dat het in de algemene vorming van kinderen het erom gaat dat we ze voorbereiden op hun rol als burger. Met die opdracht zijn leraren heel weinig bezig.

In het huidige onderwijssysteem moeten leerlingen vooral scoren op toetsen en testen zegt van Haperen.

Nederlandse leerlingen zijn goed in toetsen maken. Als het gaat om het beklijven van testen en vaardigheid is het echt waardeloos en dat komt door het systeem.

Leerlingen aan het woord:

Je focust je volledig op dat ene proefwerk of examen dat je hebt. Je hebt liever dat je dat dan op dat moment kent dan dat je het daarna nog weet. Ik leer alleen maar voor testjes. Een week later ben ik het alweer vergeten.

van Haperen: Nou dat is genant.

Zembla: U schaamt zich voor wat u als leraar doet.

VH: Voor een deel wel.

PISA -onderzoek

Dat de kennis van Nederlandse leerlingen achteruit gaat, blijkt ook uit het PISA onderzoek.  Om de 3 jaar worden de kennis en vaardigheden van leerlingen van 15 jarigen uit 65 landen getoetst en met elkaar vergeleken. In 2009 staat Nederland nog op de tiende plaats van de PISA ranglijst. Drie jaar later is Nederland van de 10e naar de 13e plaats gezakt.

J. Dronkers, onderwijssocioloog Maastricht: Wij gaan in Nederland niet vooruit. En dan druk ik me heel voorzichtig uit. We gaan ongeveer één punt per jaar achteruit. Wij zijn een klein land in Europa. We hebben geen eigen middelen van bestaan. Goud, het gas is over een tijdje op. Wij zijn de transporteurs van Europa en wij leven dus van onze kennis. Dus het is van groot belang dat ons onderwijs zo goed mogelijk is.

Omdat de overheid inziet dat er iets moet gebeuren komt er geld voor verbetering. Er wordt de afgelopen jaren geïnvesteerd. Staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs stelt in 2013 bijna 700 miljoen beschikbaar voor de gehele onderwijssector.

Sander Dekker:

689 miljoen, waarvan het overgrote deel terecht komt bij die leraren

Later wordt het bedrag nog verhoogd tot bijna een miljard euro.

Vraag aan de docenten mevrouw Ramataur, de heer van Haperen

Heeft u daar iets van gemerkt?

Nee, daar is in het voortgezet onderwijs niets terechtgekomen.

Wat is er met het geld gebeurd?

De onderwijsinspectie deed hier vorig jaar onderzoek naar.

Van de 1 miljard die de scholen eind 2013 kregen hebben ze in 2014 het grootste gedeelte op de bank gezet: 850 miljoen euro. Dit geld is niet uitgegeven aan versterking  van het onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs gaat het om een bedrag van 258 miljoen euro.

Veel scholen hebben het geld opgepot.

Algemene Onderwijsbond (L. Verheggen)
In verhouding staat er veel meer op de bank dan nodig is. Zonde. We hebben aangetoond dat als je investeert in leraren, gaat je kwaliteit omhoog.

 

Waarom zegt de staatssecretaris niet tegen die scholen: ga dat geld eens investeren!

Daar zit precies de crux. Alle autonomie is overgelaten aan het schoolbestuur. Die zijn er volledig vrij in.

Van Haperen:Dat verdwijnt in die ingewikkelde bestuurscultuur. Je weet ook niet waar het gebleven is. Vorig jaar is er geloof ik 160 miljoen uitgegeven om jonge leraren aan het werk te houden.  Maar dat komt dan in het totale budget van de school terecht.Aan het eind als het geld op is denken die bestuurders “o ja, verrek, die jonge leraren. Die banen zijn niet meer te vinden.  Niemand weet waar dat geld gebleven is.

Zembla:
We willen op al onze bevindingen een reactie van verantwoordelijk staatssecretaris Sander Dekker. Dekker wil niet voor de camera reageren. Wel laat hij schriftelijk weten dat het ministerie onderzoek doet naar de manier waarop scholen gefinancierd worden.

De uitkomsten van het werkdruk-onderzoek gaat hij bestuderen.

Hoe nu verder met het middelbaar onderwijs?

 

Advertenties

Reacties staat uit voor Wat gaat er mis in het onderwijs? Vervolg

Opgeslagen onder Alledaagse dingen

Reacties zijn gesloten.