Categorie archief: Frankrijk

Mee naar Parijs?

20170312_092752
Tram 3

Dit bericht plaatste ik ooit in 2010 op een andere blog ergens verstopt op internet (niet door mij) maar door de sufferds-programmeurs- die dat streepje bij web-log er op de verkeerde manier probeerden weg te halen.

Dat dit erop stond was ik alweer vergeten maar toen ik op de Parijs-link klikte vond ik het interessant genoeg om hier een plekje te geven. Ook omdat ik nog geen blog heb geschreven over waarom het zo vaak misgaat met planningen. Dat ga ik zeker nog doen, geduld…

Het duurt te lang!

Ja Davina Michelle, jij weet daar alles van: het duurt te lang! Dat is juist het probleem – dat gaat er vaak fout. Daar kom ik op terug maar nu eerst Parijs. Trouwens, toen ik vroeg aan mijn vader: “Gebruik je de traplift niet meer”? (die stond namelijk boven en mijn vader liep er langs naar boven en later weer naar beneden) antwoordde hij serieus met “Dat duurt te lang!” en ja hoor, dan hoor ik Davina weer voor de zoveelste keer op een dag… Zullen we nu dan echt naar Parijs gaan? Anders duurt het jullie zeker te lang!

Zin om eens een kijkje te nemen in Parijs ? Arnaud Frich en Martin Loyer plakten iets meer dan 2300 foto’s digitaal aan elkaar en zetten Parijs te kijk in zo’n 26 gigapixels: een panorama van de mooiste monumenten en stadsdelen van Parijs. Houd je van wandelen van achter je bureau? Niet al te veel tijd maar wil je wel even wegdromen op muziek van Yann Tiersen terwijl je naar Montmartre loopt? Kijk dan eens hier. Vergeet niet je muis te bewegen (wieltje), je kunt overal naar toe…

Wil je lezen hoe dit project tot stand is gekomen? Klik hier voor de Engelse versie. Natuurlijk is er ook een Franse versie.

Bonne route!   Liefs van Juffie

Huilen of regenen: pleurer ou pleuvoir

Omdat het nogal vaak gebeurt dat deze twee werkwoorden verwisseld worden, besteed ik er een blogje aan.

Pleurer hoort bij groep 1 van de Franse werkwoorden (regelmatige werkwoorden). Groep 1 is de grootste groep van werkwoorden in het Frans. Dit zijn de werkwoorden die allemaal op ER eindigen zoals pleurer, danser, regarder etc.

Pleuvoir

Pleuvoir (regenen) hoort bij groep 3 (onregelmatig werkwoord).

Pleuvoir is een onpersoonlijk werkwoord dus het komt alleen voor in de 3e persoon enkelvoud (il). Logisch want jij en ik etc.  kunnen natuurlijk niet ‘regenen’. Il pleut vertalen we dan ook met: het regent.

Misschien verwar je deze werkwoorden  vaker omdat je ervan kunt gaan huilen als het (te veel) regent of te hard.

Zoals altijd is het handig als je zelf een ezelsbruggetje of geheugensteuntje bedenkt, zeker als je je blijft vergissen.

Bijvoorbeeld: Als ik géén bakje pleur  krijg, dan moet ik PLEURER.

Of: als ik een vies bakje pleur krijg moet ik PLEURER
Een bakje pleur is Hot Beverage on Google Android 9.0

  • Mocht je blijven hangen bij “ezelsbruggetje” en piekeren hoe je dat moet vertalen in het Frans dan zal ik je uit de brand helpen: une aide-mémoire, een hulp/steuntje (aide) voor je geheugen (la mémoire).

Pleurer = huilen

Loudly Crying Face on Google Android 9.0
pleurer

Uitspraak: [plɶre

Uitspraak voor pleurer, klik op de microfoon

De vervoeging van pleurer (huilen) vind je hieronder.
Denk je eraan dat de uitspraak van de je, tu, il en ils allemaal hetzelfde klinkt? Dit omdat je die eindletters niet uit moet spreken. Bij de nous en vous- vorm spreek je het uit als: pleuron (nasale klank) en bij vous pleuré (rijmt op café)

het klopt dat de uitspraak van het hele werkwoord pleurer dus hetzelfde klinkt als de vous-vorm. Wat er bedoelt wordt, blijkt uit de context.

Wil je de uitspraak graag horen? Klik hier voor de uitspraak van nous pleurons

je pleure
tu pleures
il pleure
nous pleurons
vous pleurez
ils pleurent

Jacques Brel zong trouwens ooit een prachtig liedje waarin de regel: Voir un ami pleurer – een vriend zien huilen.

Zit dit er een beetje in?

Dan gaan we naar PLEUVOIR…. Regenen

Umbrella on Google Android 9.0

Ik zou het voorlopig bij : il pleut houden – het regent.

Il a plu – het heeft geregend

Prends ton parapluie, il va pleuvoir.

Pak je paraplu, het gaat regenen. (het klopt dat je “il” natuurlijk niet vertaalt met “hij” maar met “het”)

 

Lukt het je om dit uit elkaar te houden…? Hier vertaal je il ook 2x met HET

Paul Verlaine (1844-P 1896)
Il pleureLoudly Crying Face on Google Android 9.0dans mon cœur
Comme il pleutUmbrella on Google Android 9.0 sur la ville.

Schrijf pleurer op een papiertje met een huilend gezichtje erbij. En op een ander papiertje pleuvoir met een paraplu.

Hang het op je toilet, of op je keukenkastje.

Luister naar Jacques Brel

Geef niet op, ook al is het huilen met de pet op.(= C’est archimauvais of c’est mauvais comme tout!)

N’abandonne jamais! Geef nooit op!

Macron had het antwoord in de literatuur kunnen vinden

20181216_170225

Het is uiteindelijk het lezen dat me weer tot het schrijven verleidt en dat komt door een dun maar groots boekje, “Ze hebben mijn vader vermoord”. In het Frans heeft het de betere titel: “Qui a tué mon père”.

Édouard Louis beschrijft hierin de complexe band die hij met zijn vader heeft. Het verhaal over zijn vaders leven en de gebeurtenissen die dat leven hebben verwoest, klinken nog lang na. Geweld, alcoholisme, armoede, homofobie en schaamte spelen een grote rol.

Antwoord op de gele hesjes

En? Wie heeft zijn vader vermoord? Dat weet je na 73 pagina’s. In de titel van mijn blog noem ik Macron die dit boek had moeten lezen. Macron die nog steeds bezig is om het juiste antwoord te vinden op de vraag hoe hij het protest van de Franse hesjes kan stoppen en de agressie uit het debat (en de straat) halen. Hij zal het antwoord vast niet in de literatuur gaan zoeken hoewel hij in dit boekje een uitstekende analyse daarvan kan vinden. Alles komt altijd terug en de literatuur is er bij uitstek goed in je bij de lurven te grijpen.

Ontsnapping 

Hoe het komt dat er geen ontsnapping uit dat leven is voor zijn vader, en waarom de arbeiders vaak niet op de politici stemmen die hen uit de misère zouden kunnen helpen, bespreekt Édouard o.a. ook in de mooie aflevering van VPRO boeken van 21 oktober 2018.

https://embed.vpro.nl/player/?id=VPWON_1289687&profile=vpro&sharing=1

Lees dit boek!

Laten we hopen dat er iemand in Macrons omgeving is die hem dit boek aanraadt en dan doet hij er verstandig aan om samen met Édouard Louis naar Noord-Frankrijk te reizen (ze komen er beiden vandaan) , te luisteren en kijken naar de mensen en geen commentaar te geven totdat hij begrepen heeft hoe je werkelijk op een positieve manier impact kunt hebben op hun leven. Als hij het dan nog voor het zeggen heeft én als hij als ambitie heeft de wereld te willen verbeteren.

Xavier Dolan

Édouard draagt het boek op aan Xavier Dolan, een Canadese filmregisseur en acteur die  in 2009 de film “J’ai tué ma mère” maakte.  Die film gaat over de complexe band tussen een moeder en haar homoseksuele zoon. Xavier Dolan speelt zelf deze zoon en beschreef de film als semiautobiografisch.

Dit voor docenten Frans: ik ben voor een vrije, eigen keuze voor wat betreft de literatuurlijst. Als er echter toch voor de leerlingen gekozen wordt: zet dan dit boek op de literatuurlijst. Mocht je het lastig vinden om daar vragen bij te bedenken – maak er een geschiedenis-aardrijkskunde-filosofisch-sociologisch- project van en laat leerlingen zelf bedenken in welke vorm ze het willen verwerken. 

 

Franse woord van het jaar 2018

IMG_1378Eerder schreef ik al over deze Woord-Verkiezing in 2011 en in 2013 . Dit is behoorlijk lang geleden dus heb ik besloten een mise à jour (update) te geven. We leven tenslotte al  een tijdje in 2018.

De jury koos

De jury koos voor het woord “Femmes” omdat het in 2018 veel over vrouwen ging (denk maar aan #metoo). Andere woorden die genoemd werden waren:

colère, harcèlement, réchauffement, jupitérien, et même bitcoin

woede, lastigvallen/intimidatie (vanwege #metoo neem ik aan), opwarming (van de aarde) , van Jupiter, en zelfs bitcoin.

Dat jupitérien moet ik misschien nog even uitleggen. Macron, de Franse president heeft zichzelf  jupitérien genoemd en dat is nogal wat. Jupiter was niet zomaar een god maar de koning der goden.

Het publiek koos uiteindelijk…. 

Via de website www. mot de l’année hebben meer dan 98.000 kiezers (“het publiekswoord”)  in 2018 het woord “métissage’ gekozen als woord van het jaar. Bij het publiek eindigde bitcoin op de 2e plaats en vrouwen op de 3e plaats.

Klik hier voor de Franse website Het Woord van het Jaar

 mélange de choses différentes, de personnes différentes, issues de cultures diverses ; le métissage c’est aussi l’union de toutes ces personnes, un tissage de ces différentes cultures. Aujourd’hui, les pays sont une palette de personnes différentes, un métissage

In het Engels mogelijk (?) cross cultural, intercultural, blend of cultures, bi-cultural (?).

Hoe zouden wij het vertalen in het Nederlands? Afhankelijk van de context misschien: multiculturaliteit, multicultureel, mix van culturen?

Misschien moeten we ook métissage gaan gebruiken?

Waarom het van groot belang is dat (radio)presentatoren Franse woorden kunnen uitspreken

Radio 2

Vriend P. luistert met veel plezier naar Bert Haandrikman’s programma Hier Is Haandrikman op Radio 2. Op 13 januari 2018 sprak Bert Haandrikman telefonisch met Bart uit Enschede over de Franse taal. Vriend P. stuurde me zelfs het geluidsfragment met de opmerking “Kun jij daar nou niets aan doen?” Om te begrijpen waar ik iets aan moest doen, moest ik eerst luisteren en dat duurde even.

Nu is het echter zo ver! Heerlijk, een presentator die het niet opgeeft en die graag Franse muziek draait en een luisteraar die een leuk Frans plaatje aanvraagt. Een goede start!

C’est parti! (we gaan beginnen)

En ik ga er iets aan doen! Tenminste: als Bert er klaar voor is. Wil je weten wat er precies gezegd werd? Lees dan eerst mijn weergave van het Bert&Bart-gesprek

Weergave van het gesprek
Hier is Haandrikman  13 januari 2018
 BH:  Sjonge sjonge dan hoor je op het nieuws dat de Franse taal op z’n retour is en dan vraag ik om met een Frans liedje te komen de hele boel ontploft bijna! Zoveel goede suggesties komen er binnen.
Bart uit Enschede (aan de telefoon)
(BH) Ben je verrast door de uitkomsten van dit onderzoek?
Bart: Nee niet echt, sorry
(BH) Nee, ik eerlijk gezegd ook niet. Moet wel de hand in eigen boezem steken.Zo vaak draaien we geen Franse muziek meer op de radio. Zat het in je vakkenpakket zitten op de middelbare school, Frans?
Bart Jazeker maar ik moet wel eerlijk bekennen dat ik het heb laten vallen toen ik naar de 5e klas ging en dat ik toen voor Duits heb gekozen.
BH: Ach, en mis je dat dan niet als je op vakantie bent in Frankrijk bijvoorbeeld?
Bart: Ja, eigenlijk wel, maar ja ik was er ook geen ster in. Je moest keuzes maken…
BH: Ik snap het Bart. Had jij ook dat boek On y va tous?
Bart: Ja, volgens mij wel, dat zou best weleens kunnen…. Klopt
BH: Nou daar zijn we dus allebei over gestruikeld. Ik zal je ook vertellen: ik vind het heel mooi die Franse muziek maar ik zie er ook heel vaak tegenop om de juiste uitspraak te hanteren als het gaat om een Franse plaat. Want er komen nu ook veel Franse platen binnen en die zou ik dan ook best wel willen noemen maar …Nou ik zal gewoon eentje pakken, hier eentje van Marga
Bart lacht…
Hoi Bert, ik zit nu vanuit Egmond in de auto naar Utrecht (nou dat is gewoon Nederlands dat lukt allemaal wel)  en ik zou graag une fille aux yeux clairs willen horen. Dan weet ik al dat ik dat helemaal verkeerd uitspreek dus dat is heel lastig voor mij. Hier Marianne, Le lac du Connemara, Michel Sardou en Les Flamandes van Jacques Brel
Bart: Heel herkenbaar
BH: Da’s moeilijk hè dit. Waarom heb ik het vak laten vallen. Goed, oké,  ik ga vaker een Franse plaat draaien en ik ga dat boek On y va tous weer van zolder halen.
En ik heb natuurlijk gevraagd naar jouw favoriete plaat beste Bart, en je kwam met een hele leuke plaat
Bart: Tomber la chemise van  Zebda*
****************************************************************************************
Frans op de middelbare school
Terug naar die methode waar Bert en Bart niet zo heel gelukkig mee waren. Gek trouwens dat hun docent(e) nooit de titel heeft uitgesproken of  uitgelegd. Of misschien is het wel gebeurd maar niet vaak genoeg of duidelijk genoeg. Nou ja, zoiets.
On y va tous 
Jaren geleden solliciteerde ik naar de functie docent Frans in Amsterdam. Nadat ik een uitnodiging kreeg voor een gesprek, belde ik de school voor aanvullende informatie. De directeur nam op en op mijn vraag welke methode er gebruikt werd voor Frans, antwoordde hij: On y va tous waarbij hij net als Bart en Bert de S niet uitsprak. Voor ik er erg in had, had ik hem al verbeterd. De directeur vond het (gelukkig)lollig dat ik hem al iets aan het aanleren was nog voordat ik op gesprek was.
De uitspraak van het Frans -een s of niet uitspreken
Troost je, Bert en Bart,  ik begrijp jullie wel want dat is lastig in het Frans. Meestal worden de laatste letters van woorden niet uitgesproken. Soms juist weer wel. In dit geval moet de S juist `wel uitgesproken worden: On y va touS . Tous betekent in deze zin: allemaal.
Hoe dat allemaal zit leg ik graag een andere keer uit. We willen door! Dan worden er namelijk meer Franse plaatjes gedraaid. Mais oui!
Speciale aanbieding Franse les voor Bert
Bert, heb je je boek al van zolder gehaald? Dat is alleen maar voor wat basis hoor. Verder gebruiken we veel Franse muziek, audio-fragmenten en video’s. Alvast  een video om een beetje warm te draaien.
We spreken elkaar binnenkort voor les 1? Ik ga je mailen (misschien lukt het vòòr zaterdag nog?) en als het nodig is gooi ik er weer een blog tegenaan.
à bientôt?
Vooruit nog een gratis tip
En om alvast een leuke gratis tip te geven: luister eens naar de Franse FIP Radio voor inspiratie. Ik schreef er eerder een blog over: Wees een nomade, luister naar FIP radio.

 

En ook nog een tip voor de uitspraak
De naam van de zanger is Claudio Capéo en dat streepje op de é helpt bij de uitspraak. Wil je een oefenen met de uitspraak van de é en è?
Bij deze titel de t niet uitspreken: un homme debout. Debout betekent: rechtop. Mocht het je vaag bekend voorkomen. France Gall had ook een liedje met: il jouait du piano debout. Dus hij speelde niet zittend piano. En bij jouait spreek je de t niet uit.
Voor de uitspraak van “jouait” check de Forvo website: uitspraak van jouait
Vooruit, nog meer Franse muziek van Mina Tindle die het liedje Pan zingt. Het is wel fijn dat ze zichzelf Mina Tindle heeft genoemd want haar eigen naam is:
Pauline de Lassus Saint-Geniès. Ze zingt ook weleens in het Engels.

Argot
Nog wat achtergrondinformatie over argot/verlan (slang/straattaal). Zebda betekent boter in het Arabisch en is weer een verwijzing naar beur in het Frans (boter schrijf je: beurre maar die twee letters vallen weg).beur = arabe
 Als je een interview wilt lezen met Magyd, de zanger van Zebda klik dan op de link: Gesprek met Magyd van Zebda

 

Visages villages van Agnès Varda en JR

Zo opgeruimd als de titel is: visages (gezichten) villages (dorpen), zo opgeruimd is de film ook. We reizen mee met fotograaf JR (33) en  Agnes Varda(89) en we mogen meekijken door hun ogen. De één draagt standaard een hoed en zonnebril, de ander heeft tweekleurig haar. Samen zijn ze een team dat dwars door Frankrijk soms links, soms rechts afslaat. Steden slaan ze over omdat er in de dorpen zoveel meer is.Overal waar ze komen, bieden ze verbeelding aan. Anders dan vaak het geval is laten ze meer achter dan ze meenemen.

Ik vrees dat ik vanaf nu niet meer langs containers en muren kan reizen zonder een behoefte om daar iets moois op te plakken. Elk dorp biedt een verhaal en alle verhalen samen ontroeren en herinneren ons.

Volgens Agnes Varda is het doel de kracht van de verbeelding. Ruimschoots bereikt.

 

 

 

150 nieuwe Franse woorden in Le Petit Larousse 2016/2017

Wat is er nieuw?

Il y a de quoi se lécher les babines en feuilletant les nouvelles entrées du dictionnaire Larousse.

Al bladerend in het woordenboek Larousse kun je je verheugen over ” (se lécher les babines  – letterlijk:  de lippen aflikken)  de nieuwe woorden die opgenomen zijn voor de versie van 2017.IMG_0172

L’édition 2017 fait une belle place aux mots qui témoignent des nouvelles tendances culinaires. Kortom: veel nieuwe woorden die met nieuwe eetgewoonten te maken hebben.

Van (Vietnamese) bouillon tot croissant (burrata)

De culinaire keuzes klinken voor ons Nederlanders niet zo vreemd omdat wij er ook al zoveel hebben toegevoegd aan ons Nederlands waaronder veel Franse woorden. Voor de Fransen is dat wat specialer dat deze woorden vanaf nu geaccepteerd Frans zijn. Natuurlijk met het juiste lidwoord le of la.

Le yuzu (Japanse citroen) le «phô- (een Vietnamese soep), le wrap, la burrata (Italiaans, met kaas)  l’argouse (f) (duindoorn?)

Verder o.a. nieuw

le mook (kruising tussen een tijdschrift en een boek), «seul-en-scène» wat wij vertalen met “one-man-show, arty, une fanfiction, un spin-off.

En uit de internetwereld:

flasher: volgens mij de QR codes ‘lezen’ en téléverser= gegevens downloaden

In de politiek: 

l’europhobe, le complotiste, l’économie collaborative (deeleconomie), la théorie du déclinisme (verval?)

covoiturer (carpool, volgens mij was het altijd covoiturage en nu mag het ook als werkwoord). Co=samen voiture=auto. socialiser, exfiltrer

loup solitaire (lonely wolf)

Wil je het artikel in het Frans lezen?Klik dan op deze link: 150 nouveaux mots entrent au Petit Larousse

Vertalen is niet mijn vak, dus als je een betere/juistere vertaling weet, reageer dan op deze column via een reactie.

Het woord van het jaar is in Frankijk: BREXIT. Zelf zou ik liever FIXIT willen zien.