Categorie archief: Frankrijk

150 nieuwe Franse woorden in Le Petit Larousse 2016/2017

Wat is er nieuw?

Il y a de quoi se lécher les babines en feuilletant les nouvelles entrées du dictionnaire Larousse.

Al bladerend in het woordenboek Larousse kun je je verheugen over ” (se lécher les babines  – letterlijk:  de lippen aflikken)  de nieuwe woorden die opgenomen zijn voor de versie van 2017.IMG_0172

L’édition 2017 fait une belle place aux mots qui témoignent des nouvelles tendances culinaires. Kortom: veel nieuwe woorden die met nieuwe eetgewoonten te maken hebben.

Van (Vietnamese) bouillon tot croissant (burrata)

De culinaire keuzes klinken voor ons Nederlanders niet zo vreemd omdat wij er ook al zoveel hebben toegevoegd aan ons Nederlands waaronder veel Franse woorden. Voor de Fransen is dat wat specialer dat deze woorden vanaf nu geaccepteerd Frans zijn. Natuurlijk met het juiste lidwoord le of la.

Le yuzu (Japanse citroen) le «phô- (een Vietnamese soep), le wrap, la burrata (Italiaans, met kaas)  l’argouse (f) (duindoorn?)

Verder o.a. nieuw

le mook (kruising tussen een tijdschrift en een boek), «seul-en-scène» wat wij vertalen met “one-man-show, arty, une fanfiction, un spin-off.

En uit de internetwereld:

flasher: volgens mij de QR codes ‘lezen’ en téléverser= gegevens downloaden

In de politiek: 

l’europhobe, le complotiste, l’économie collaborative (deeleconomie), la théorie du déclinisme (verval?)

covoiturer (carpool, volgens mij was het altijd covoiturage en nu mag het ook als werkwoord). Co=samen voiture=auto. socialiser, exfiltrer

loup solitaire (lonely wolf)

Wil je het artikel in het Frans lezen?Klik dan op deze link: 150 nouveaux mots entrent au Petit Larousse

Vertalen is niet mijn vak, dus als je een betere/juistere vertaling weet, reageer dan op deze column via een reactie.

Het woord van het jaar is in Frankijk: BREXIT. Zelf zou ik liever FIXIT willen zien.

 

Advertenties

Reacties staat uit voor 150 nieuwe Franse woorden in Le Petit Larousse 2016/2017

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Onderwijs, Taal

Idfa in Eye

idfa-logo-2016-light-outline

Documentaire “France” van Depardon

Geen betere dag om in het donker te gaan zitten dan op een sombere dag in november. Regen en wind drijven ons over het Ij naar Eye. Binnen droog met ietwat tocht bij het raam. We klagen niet want we hebben er prachtig zicht op de natte buitenwereld op het water. Vergeleken met het IFFR publiek (Volkskrant/Trouw-achtig) komt het IDFA publiek (VPRO) intellectueel over. Fijn om daar tussen te mogen zitten. Ondanks het vroege middaguur een volle zaal voor “France”. We stappen in bij Raymond Depardon dwars door Frankrijk, in een oude caravan. Slow film. Een caravan is immers geen hippe camper en Raymond kiest uiteindelijk voor het kleinsteedse leven. Hij registreerde gesprekken tussen familieleden, geliefden en oude vrienden.

Luistert er iemand?

We kwamen somber de zaal uit. Wie luisterde er eigenlijk naar elkaar in die gesprekken? Wie had er iets moois te delen? Zelfs de geliefden leken langs elkaar heen te praten en andere belangen te hebben. En dan die oude man die verdrietig vertelde aan zijn vriend dat zijn dochters het te druk hebben om nog bij hem op bezoek te gaan. Zijn vriend hoorde hem amper want die was te druk met trots vertellen hoe vaak en hoeveel bezoek hij wel niet kreeg. En hoeveel gescheiden vrouwen hoorden we wel niet die exen hadden die het co-ouderschap niet bepaald omarmden.

Andere uitwerking?

We waren het erover eens:het idee voor de documentaire was interessant maar een andere uitwerking zou een positievere  uitwerking op ons hebben gehad. Misschien had Depardon elk stel kunnen laten filosoferen over een levensprobleem van een ander stel of misschien iets positiefs laten noemen dat hun leven/vriendschap/contact verrijkt.

Drank en delen

Wij filosofeerden over de vraag of het altijd zo geweest is dat mensen niet naar elkaar luisteren of dat dit slechts een registratie was van dat onvermogen? Zijn mensen per definitie alleen geïnteresseerd in hun eigen wensen en hun eigen leven? In ieder geval waren we hard aan drank toe. We mochten aanschuiven bij een mevrouw die aan een raamtafeltje zat. De ober was echter niet zo flexibel, hij gebood de mevrouw om onmiddellijk af te rekenen anders kwam zijn tafeltjesysteem hopeloos in de knoei. Mocht je hopen op onverwachte gezellige tafeldelers in Eye weet dan dat je dan je portemonnee meteen moet trekken.

Wij voeren naar de overkant om uiteindelijk in een schattig Thais “snackbarretje” op de Zeedijk te belanden waar tafeldelen juist noodzakelijk was. Aanschuiven als concept. Wij kletsten wat met onze tafeldelers uit Nijmegen. (“Wij komen hier vaker-goeie plek-goed vers eten! Kenden jullie dit?Nee!) We houden dit adres geheim anders moeten we de volgende keer niet alleen tafels maar ook stoelen delen.

Tot slot treinden we terug maar niet voordat we de samenreiskorting opnieuw hadden ingesteld. Werkelijk: let goed op als je dit instelt en kies voor heen-en terugreis. We zijn een super individualistische maatschappij. Je kunt samen heen en alleen terug. Wij deden dat niet, we reisden samen. We hadden nog wat te filosoferen en spraken met elkaar. Raymond Depardon was er niet bij.

2 reacties

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Film, Frankrijk

La France wordt bijna dakloos

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

OOOOH! Adieu Circonflexe   Je Suis Accent Circonflexe

Dat accent dat al duizenden jaar oud is?De Fransen in rep en roer? Taalverloedering? Oordeelt u zelf. Ik help u.

Waarom wordt het dakje gebruikt?

  •  Vergelijk een aantal Spaanse woorden waar de S nog in staat met een aantal Franse woorden:(costa – la  côte – de kust  hostel –  l’hôtel.  isla –  l’île. Oorspronkelijk is het een s die in het Latijn voor een medeklinker stond maar in het Frans niet meer uitgesproken werd.

Looking cool

Spreek je het dan heel anders uit met een dakje? Nou, neuh….  De Guardian omschreef het prachtig als:

it just hangs around on words such as être, looking cool, but not really doing much.

Of zoals je het op school leert:

ô â î û ê accent circonflexe (^ = ‘dakje’) op deze klinkers heeft geen speciale invloed op de uitspraak

Trouwens zoals altijd in Frankrijk gaan dingen niet heel rap. De voorgestelde verandering dateert al van 2008.

Waarom maken sommige mensen zich er zo druk over? Misschien wel vanwege de mogelijkheid je te onderscheiden:

Correcte spelling is in Frankrijk, misschien nog meer dan elders, een teken van sociale distinctie. ‘Goed praten, goed schrijven is voor veel landgenoten een bron van authentieke trots. Ze beschouwen een goede kennis van grammatica en spelling als een bewijs van adel’, schreef Le Figaro.

Meer lezen in Volkskrant over het Franse dakje?

Wat moet ik onthouden?

Het dakje blijft bestaan bij  de klinkers a, e en o, die met een accent circonflexe anders worden uitgesproken.

Bovendien wordt bij u en i een uitzondering gemaakt voor dakjes die de betekenis van een woord veranderen. Voorbeelden:

  • sûr (zeker) en sur (op/over/naar)
  • mûr (rijp) vanwege verwarring met  mur (muur) te voorkomen.

Een andere verandering is dat er een streepje verdwijnt:

  •  portemonnaie en weekend voortaan zonder streepje

Het wordt er dus iets gemakkelijker op.  Ik kan prima leven met woorden zonder een dakje, als ik maar lekker droog zit. Maar ja, ik ben dan ook niet van adel. Hoewel ik ‘ui’ toch nog schrijf als oignon… Ik heb begrepen dat werkgevers voorlopig nog zullen vasthouden aan de oude spelling dus denk daaraan als je een sollicitatiebrief moet schrijven. Dat is dan wel weer huilen met de pet op. Je kunt trouwens altijd even bellen van te voren: “Hoe willen jullie het hebben?”.

een uitgebreidere samenvatting van de Franse spelregels voor o.a. vertalers heeft een vertaalbureau op een rijtje gezet.

Reacties staat uit voor La France wordt bijna dakloos

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, imperfectie, Onderwijs, Taal

In deze tuin kun je veel inspiratie opdoen

DSC00686DSC00695DSC00709DSC00717DSC00702DSC00714DSC00697DSC00698

Vliegen

De Botanische Tuin in Utrecht. Vergeet de vlindertuin niet. Als je geluk hebt zie je ze vliegen. En goed opletten: bij droog weer staan de sproeiers aan dus flink doorlopen om niet nat te worden. De BT is trouwens ook een heerlijke plek voor iedereen die meer van planten dan van de Tour de France in Utrecht houdt. En er is ook nog een terras waar je supersnel wordt bediend.

Bolletjes

Trouwens, sommige bomen zijn ingepakt in kleurtjes, niet vanwege de eikenprocessierups maar vanwege de processie-Tour De France. Wit met rode balletjes-bomen. (150 tot 250 euro per boom). De Utrechtse Ankie van der Spank heeft dit bedacht. En de bolletjestrui is de Bergtrui in de Ronde van Frankrijk. Ja, het is flink klimmen in Utrecht.

Le maillot à pois

Het is nu nog wachten op cafépersoneel dat de wit met rode balletjes kleding-Le maillot à pois aan gaat doen. Mocht je weg zijn tijdens de tour (comme moi) dan  kom je die kleding vanzelf weer tegen op Koningsdag 2016, als je er dan tenminste wel bent.

Ik heb nog gezocht naar rood-witte bloemen die er vast wel zijn maar niet waar ik liep. Trouwens meng de witte en de rode bloemen die ik heb gefotografeerd, dan heb je wel zo’n beetje het idee.

DSC00681-001

Banenschillen en een vlinder

Banenschillen en een vlinder, kost teveel tijd om al die banaan weg te photoshoppen 😉

2 reacties

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Humor, Inspiratie, Natuur

Stromae waarschuwt voor Twitter in clip van Sylvain Chomet

Wat een combinatie: de Franse regisseur Sylvain Chomet  (“Les triplettes de Belleville“) regisseerde deze clip met de tekst van  Stromae  “Carmen” (van zijn album Racine Carrée) over de gevaren van Twitter. Met beeld erbij nog indringender.

De Amerikaanse website Buzzfeed kreeg de primeur om Stromae’s nieuwste videoclip voor ‘Carmen’ wereldkundig te maken.

Stromae heeft trouwens zelf een Twitter account met met 1.89 miljoen volgers.

 

Paroles  de «Carmen»
L’amour est comme l’oiseau de Twitter
On est bleu de lui, seulement pour 48 heures
D’abord on s’affilie, ensuite on se follow
On en devient fêlé, et on finit solo
Prends garde à toi
Et à tous ceux qui vous like
Les sourires en plastiques sont souvent des coups d’hashtag
Prends garde à toi
Ah les amis, les potes ou les followers
Vous faites erreur, vous avez juste la cote

(Refrain)
Prends garde à toi
Si tu t’aimes
Garde à moi
Si je m’aime
Garde à nous, garde à eux, garde à vous
Et puis chacun pour soi
Et c’est comme ça qu’on s’aime, s’aime, s’aime, s’aime
Comme ça consomme, somme, somme, somme, somme
Et c’est comme ça qu’on s’aime, s’aime, s’aime, s’aime
Comme ça consomme, somme, somme, somme, somme
Et c’est comme ça qu’on s’aime, s’aime, s’aime, s’aime
Comme ça consomme, somme, somme, somme, somme
Et c’est comme ça qu’on s’aime, s’aime, s’aime, s’aime
Comme ça consomme, somme, somme, somme, somme

(Couplet 2)
L’amour est enfant de la consommation
Il voudra toujours toujours toujours plus de choix
Voulez voulez-vous des sentiments tombés du camion
L’offre et la demande pour unique et seule loi
Prends garde à toi
“Mais j’en connais déjà les dangers moi
J’ai gardé mon ticket et s’il le faut j’vais l’échanger moi
Prends garde à toi
Et s’il le faut j’irais m’venger moi
Cet oiseau d’malheur j’le mets en cage
J’le fait chanter moi”

(Refrain)

Un jour t’achètes, un jour tu aimes
Un jour tu jettes, mais un jour tu payes
Un jour tu verras, on s’aimera
Mais avant on crèvera tous, comme des rats

Reacties staat uit voor Stromae waarschuwt voor Twitter in clip van Sylvain Chomet

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Muziek

Uit het verhaal dat nooit af is!

DSC00425

De Voorziene Transportband

Wat? Is Juffie niet goed geworden? Dat is toch geen correct taalgebruik? Wat is dat: de voorziene transportband? Wacht ik laat het je zien. Dat is gewoon eh nou ja le tapis roulant is de transportband. Tuurlijk, jullie kennen de taalstrategie: rouler (rollen) en tapis lijkt wel een beetje op tapijt/mat dus een band. Maar waar slaat dan ‘voorziene‘ op? Je bedoelt ‘La zone prévue a cet effet’. De daarvoor bedoelde of??

Kunst hoor!

Vertalen is een kunst. Nee, vertalen is een vak. Het hoort niet op te vallen dat een tekst vertaald is. Wacht ik pak er nog een ander voorbeeld bij. Leuk voor iedereen die weleens op zoek gaat. Je kan eieren vinden en soms kan je ook platte troDSC00432lleys vinden. aan van de Zelfbediending dan he? Niet zomaar ergens. En je ziet aan het plaatje wat een platte trolley is.

 

Voorzetsels in het Nederlands (en in alle andere talen) zijn lastig dus tip voor het leren van een andere taal: leer werkwoorden mét voorzetsel. Trouwens het is mij onduidelijk waarom er in het Frans én in het Nederlands ook (également=eveneens…?) staat. Je vraagt je af wat je verder nog allemaal aan van de Zelfbediening kan vinden. Nog even over dat “je kan”: dit is in Nederland informeel taalgebruik en past dus wel bij het bedrijf waar ik deze foto’s nam (weten jullie al waar?) Maar op de website van  Onze Taal lees ik: In België wordt je kan niet als informeel taalgebruik beschouwd. De combinatie komt vooral in gesproken taal voor.” Bij je zal en je wil staat zo’n zelfde opmerking.

Une belle surprise!

DSC00433

Kies een passende? kaart en laad ze op.  Ja, dat snappen ze bij dit bedrijf. Je denkt dat je 1 kaart kiest maar stiekem pak je er gewoon een paar en dan moet je ze opladen.

Let op hoe er trouwens in het Frans netjes vous en votre staat maar in het Nederlands is dat gewoon je keuze geworden. En dat terwijl ik dacht dat dit bedrijf overgestapt was naar de “je” vorm. Alors, niet voor de francofoon.

Uit het Engels

Het belangrijkste marketingmiddel: de catalogus van dit bedrijf wordt in het Engels geschreven en vervolgens in alle andere talen vertaald. Er worden  natuurlijk aanpassingen gemaakt (andere foto’s)  en de voorkant is in elk land een beetje anders. In Nederland krijgen wij bij de lampen altijd het maximale wattage vermeld volgens Filter, een tijdschrift over vertalen. Ook is er verschil in het Duits in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Leuk al die persoonlijke tintjes. Teksten schijnen door de marketingafdeling bekeken te worden.

Copywriters schrijven een Engelstalige basisversie van de catalogus. Deze brontekst werd naar de 56 landen met IKEA vestigingen gestuurd. Binnen de nationale vestigingen pasten vertalers – meestal native speakers – deze in samenspraak met de plaatselijke tekstafdeling aan voor de nationale taal en culturele conventies. De teksten werden gelezen door medewerkers van de verkoopafdeling en marketingafdeling van het nationale hoofdkantoor. De eersten controleren alleen de productgerelateerde teksten en de tweeden beoordelen alleen of de marketingboodschap goed verwoord werd. De afdeling tekstproductie, die verantwoordelijk was voor het hele proces, verzamelde alle feedback en zorgde ervoor dat deze in de teksten verwerkt werd.

Dus voordat zo’n zinnetje als je kan ook platte trolleys aan van de Zelfbediening vinden opgehangen wordt…. gaat het in een platte trolley van  1. de plaatselijke tekstafdeling naar 2. de medewerkers van de verkoopafdeling én 3. de marketingafdeling van het nationale hoofdkantoor. En dan tenslotte maakt 4.  de afdeling tekstproductie het af door het op de voorziene transportband te zetten.

Maar ach, ik kan jullie geruststellen: in de Ikea in Anderlecht is het net zo druk als in alle andere Ikea’s en klanten zetten alles netjes op de voorziene transportband, pakken platte trolleys bij de vleet en en passant kiezen ze een cadeaupas uit en laden ze op aan de kassa. De vertalingen bezorgen mij in ieder geval een hoop plezier 😉

Tot Sint-Juttemis

En dat tot slot (hoewel):

DSC00426-001

 

 

Reacties staat uit voor Uit het verhaal dat nooit af is!

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Humor, Inspiratie, Lesmateriaal

Revenons à nos moutons!

Revenons à nos moutons! Dit is er echter maar eentje, waar is de rest??

Revenons à nos moutons!

Op de valreep – à la dernière minute…

De dag van ‘Francophonie‘ vieren we vandaag. Ontkurk nog snel even een wijntje… Het was me bijna ontgaan.

Daarom een ultrakorte cursus Frans voor jullie. Schenk eerst maar even in, het wordt toch informeel Frans

1. “-Ça roule?” “-Comme d’hab!”

Hoe is’t? Zoals gewoonlijk! (d’hab=d’habitude). En als je een vrouw bent dan komt er soms ma poule achter:

“-Ça roule, ma poule?” Ma poule= mijn kippetje

2. Ça te dit?/Ça vous dit?

Heb je er zin in? Hebben jullie er zin in? (dit komt van dire= zeggen. Wij zouden het vertalen met “spreekt het je aan?”)

3. Tiens-moi au courant!

Handig om te zeggen als iemand je vertelt over iets nieuws (stage, vriendje, werk, project etc…) Houd me op de hoogte!

tenir- houden

4.  Ouais, enfin…

Jaaaa, weet je… Dit kun je overal tussengooien. Ouais= oui (ja)  enfin= uiteindelijk, tenslotte (fin betekent tenslotte einde)

5. Revenons à nos moutons! venir= komen revenir=terugkomen les moutons= de schapen

Letterlijk betekent dit: laten we terugkeren naar onze schapen dus met andere woorden: laten we terugkeren naar ons onderwerp en je kunt dit gebruiken als je behoorlijk bent afgedwaald, dat doen schapen ook nog weleens.

Assez!

Bonne chance

2 reacties

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Humor, Inspiratie