Tagarchief: vertalingen

Franse woord van het jaar 2018

IMG_1378Eerder schreef ik al over deze Woord-Verkiezing in 2011 en in 2013 . Dit is behoorlijk lang geleden dus heb ik besloten een mise à jour (update) te geven. We leven tenslotte al  een tijdje in 2018.

De jury koos

De jury koos voor het woord “Femmes” omdat het in 2018 veel over vrouwen ging (denk maar aan #metoo). Andere woorden die genoemd werden waren:

colère, harcèlement, réchauffement, jupitérien, et même bitcoin

woede, lastigvallen/intimidatie (vanwege #metoo neem ik aan), opwarming (van de aarde) , van Jupiter, en zelfs bitcoin.

Dat jupitérien moet ik misschien nog even uitleggen. Macron, de Franse president heeft zichzelf  jupitérien genoemd en dat is nogal wat. Jupiter was niet zomaar een god maar de koning der goden.

Het publiek koos uiteindelijk…. 

Via de website www. mot de l’année hebben meer dan 98.000 kiezers (“het publiekswoord”)  in 2018 het woord “métissage’ gekozen als woord van het jaar. Bij het publiek eindigde bitcoin op de 2e plaats en vrouwen op de 3e plaats.

Klik hier voor de Franse website Het Woord van het Jaar

 mélange de choses différentes, de personnes différentes, issues de cultures diverses ; le métissage c’est aussi l’union de toutes ces personnes, un tissage de ces différentes cultures. Aujourd’hui, les pays sont une palette de personnes différentes, un métissage

In het Engels mogelijk (?) cross cultural, intercultural, blend of cultures, bi-cultural (?).

Hoe zouden wij het vertalen in het Nederlands? Afhankelijk van de context misschien: multiculturaliteit, multicultureel, mix van culturen?

Misschien moeten we ook métissage gaan gebruiken?

Uit het verhaal dat nooit af is!

DSC00425

De Voorziene Transportband

Wat? Is Juffie niet goed geworden? Dat is toch geen correct taalgebruik? Wat is dat: de voorziene transportband? Wacht ik laat het je zien. Dat is gewoon eh nou ja le tapis roulant is de transportband. Tuurlijk, jullie kennen de taalstrategie: rouler (rollen) en tapis lijkt wel een beetje op tapijt/mat dus een band. Maar waar slaat dan ‘voorziene‘ op? Je bedoelt ‘La zone prévue a cet effet’. De daarvoor bedoelde of??

Kunst hoor!

Vertalen is een kunst. Nee, vertalen is een vak. Het hoort niet op te vallen dat een tekst vertaald is. Wacht ik pak er nog een ander voorbeeld bij. Leuk voor iedereen die weleens op zoek gaat. Je kan eieren vinden en soms kan je ook platte troDSC00432lleys vinden. aan van de Zelfbediending dan he? Niet zomaar ergens. En je ziet aan het plaatje wat een platte trolley is.

 

Voorzetsels in het Nederlands (en in alle andere talen) zijn lastig dus tip voor het leren van een andere taal: leer werkwoorden mét voorzetsel. Trouwens het is mij onduidelijk waarom er in het Frans én in het Nederlands ook (également=eveneens…?) staat. Je vraagt je af wat je verder nog allemaal aan van de Zelfbediening kan vinden. Nog even over dat “je kan”: dit is in Nederland informeel taalgebruik en past dus wel bij het bedrijf waar ik deze foto’s nam (weten jullie al waar?) Maar op de website van  Onze Taal lees ik: In België wordt je kan niet als informeel taalgebruik beschouwd. De combinatie komt vooral in gesproken taal voor.” Bij je zal en je wil staat zo’n zelfde opmerking.

Une belle surprise!

DSC00433

Kies een passende? kaart en laad ze op.  Ja, dat snappen ze bij dit bedrijf. Je denkt dat je 1 kaart kiest maar stiekem pak je er gewoon een paar en dan moet je ze opladen.

Let op hoe er trouwens in het Frans netjes vous en votre staat maar in het Nederlands is dat gewoon je keuze geworden. En dat terwijl ik dacht dat dit bedrijf overgestapt was naar de “je” vorm. Alors, niet voor de francofoon.

Uit het Engels

Het belangrijkste marketingmiddel: de catalogus van dit bedrijf wordt in het Engels geschreven en vervolgens in alle andere talen vertaald. Er worden  natuurlijk aanpassingen gemaakt (andere foto’s)  en de voorkant is in elk land een beetje anders. In Nederland krijgen wij bij de lampen altijd het maximale wattage vermeld volgens Filter, een tijdschrift over vertalen. Ook is er verschil in het Duits in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Leuk al die persoonlijke tintjes. Teksten schijnen door de marketingafdeling bekeken te worden.

Copywriters schrijven een Engelstalige basisversie van de catalogus. Deze brontekst werd naar de 56 landen met IKEA vestigingen gestuurd. Binnen de nationale vestigingen pasten vertalers – meestal native speakers – deze in samenspraak met de plaatselijke tekstafdeling aan voor de nationale taal en culturele conventies. De teksten werden gelezen door medewerkers van de verkoopafdeling en marketingafdeling van het nationale hoofdkantoor. De eersten controleren alleen de productgerelateerde teksten en de tweeden beoordelen alleen of de marketingboodschap goed verwoord werd. De afdeling tekstproductie, die verantwoordelijk was voor het hele proces, verzamelde alle feedback en zorgde ervoor dat deze in de teksten verwerkt werd.

Dus voordat zo’n zinnetje als je kan ook platte trolleys aan van de Zelfbediening vinden opgehangen wordt…. gaat het in een platte trolley van  1. de plaatselijke tekstafdeling naar 2. de medewerkers van de verkoopafdeling én 3. de marketingafdeling van het nationale hoofdkantoor. En dan tenslotte maakt 4.  de afdeling tekstproductie het af door het op de voorziene transportband te zetten.

Maar ach, ik kan jullie geruststellen: in de Ikea in Anderlecht is het net zo druk als in alle andere Ikea’s en klanten zetten alles netjes op de voorziene transportband, pakken platte trolleys bij de vleet en en passant kiezen ze een cadeaupas uit en laden ze op aan de kassa. De vertalingen bezorgen mij in ieder geval een hoop plezier 😉

Tot Sint-Juttemis

En dat tot slot (hoewel):

DSC00426-001

 

 

Het woord van het jaar in Frankrijk 2013

Bellen vanuit een Franse telefooncel
IMG_0124Jaren geleden stond ik in een Franse telefooncel en probeerde te bellen met een Franse vriendin. Ik tikte alle nummers van de telefoonkaart netjes in en wachtte op verbinding. Echter De telefoonmevrouw bleef maar in mijn oor roepen dat ik iets moest doen dat voor mij klonk als een vreemd soort tien: “dièse”. Tegenwoordig zijn we zo vergroeid met het programma van de helpdesk waar je doorheen moet, dat je tegelijk met het jezelf in de wacht toetsen een appeltaart kan bakken. Als je tenminste sowieso een appeltaart kan bakken. Altijd als ik lang aan de lijn moet blijven reken ik uit wat ik allemaal zou kunnen doen in die wachtstand. Destijds riep ik haar terug: “Wat bedoelt u?”. Daar reageerde ze niet op en herhaalde dièse”. Had ze gezegd dat ik moest afsluiten met en hekje dan had ik het hekje meteen dichtgedaan. Hekjes moet je niet open laten staan.

IMG_1877Hashtags, hekjes of het kardinaalteken
Onlangs las ik dat het in Frankrijk zo’n beetje de officiele vertaling van # deze toets is of liever gezegd en geschreven: le mot-dièse (woord na een hekje). Franse ambtenaren mogen NOOIT meer over een hashtag praten. Hebben ambtenaren het trouwens zo vaak over hashtags?
We hebben het in Nederland al tijden over de hashtag zonder te weten (mag ik ook even voor jullie spreken?) dat er een volbloed Nederlands woord is: het kardinaalteken

No English please!
Toch gaan Fransen ook wel een beeetje meer Engels gebruiken. Oui, c’est vrai! in 2008 kozen ze “bling-bling” als woord, in 2011 “twitter”. Het is trouwens vermoeiend voor de computernerd in Frankrijk want ze hebben voor werkelijk alles een andere naam. Dat begint bij ordinateur (computer)en het toetsenbord (clavier)waar de letters ook op andere plekken staan, de pop-up (fenêtre intruse) én termen als logiciel (software). Ja reken maar dat zulk soort woorden aussi in een Frans VWO-examen kunnen zitten. En dat terwijl ik bij een woord als télécharger (downloaden) denk aan ruimteschepen en Mr Spock.

Festival van het woord 2013 – kies nu
Dit jaar kan er gekozen worden uit de volgende woorden:

“Anaphore” (herhaling van het woord – Hollande deed dit op tv met Moi, Président de la République) , “mensonge” (leugen/politiek?), “déficit” (tekort: dit gaat over de crisis neem ik aan) , “couac” (blunder/politiek), “visibilité”, “compétitivité” (economie), “traçabilité”, “cap” (capable), “voyeurisme”, “transparence”, “fraude” of “impacter” (economie?).

Klik hier als je wilt kiezen, dit kan nog tot 20 mei 2013. Ik heb al gekozen. Het had voor mij zomaar het Franse woord van het Jaar 2013 kunnen worden: le mot-dièse maar helaas dat woord is niet te kiezen. Over en sluiten ####