Categorie archief: Taal

Een belangrijke top

IMG_6396

Ik leg de krant op de toonbank en het geld er zo ongeveer gepast bij. (Ja, een fysieke krant én ja écht geld – het bestaat nog, ik besta nog) De caissière zegt: “Top!” en even later, hebt u er misschien 5 cent bij? “Dat heb ik ook nog” en ik leg het erbij.

“Super, helemaal top!” zegt ze. “Wat fijn dat je er zo’n topdag van maakt! reageer ik. Ik vind het ook helemaal top. “Een fijne topdag nog!”

Voor je het weet ben je besmet en hoor je jezelf “Komt goed!” zeggen terwijl dat niet zo vriendelijk klinkt. Alsof de ander er een heel gedoe van gemaakt heeft of nodig gerustgesteld moet worden.

Samen met mijn moeder bekijk ik een website waar allerlei trendy woorden op staan en ze pikt het goed op. Ze gooit zelfs tips op me. Ik verdenk haar ervan mij straks episch (groots) te verslaan bij Wordfeud met deze kennis. Jeeeujj!

Gegooide tips

Geen gaaf meer (dat is alleen nog voor Mark Rutte) maar jeeeujj of awesome.  Voor de uitspraak: veel met jongeren praten dan hoor je het vanzelf. Vraag niet of iemand je tips kan geven voor je city trip maar of hij of zij tips op je wil gooien. Wees duidelijk, niet meer “dat is ongeveer wat ik bedoel ” maar: Precies dat! We moeten door.

Ook heb ik inmiddels (ik geef toe – vrij laat) begrepen dat je joe altijd kunt gebruiken. Gewoon om er vanaf te zijn als iemand wat meedeelt (of nou ja, op de app gooit). En als variantie is yup ook mogelijk. Een soort van “oké” Zelf zou ik J kunnen overwegen, nog korter hoewel dat als typo gezien kan worden.

Bizar is inmiddels heel gewoon maar wel bizar. Het leven bestaat uit korte woordjes.

Top chill gezel priem (priemsels), yup, jeeeujj precies dat, komt goed. Ooit werkte ik een tijdje in Krek oer’t Wetter en daarom zou ik krek wel top vinden, in plaats van precies maar nee, kansloos.

Tegen Kerst, zo stel ik voor, kunnen we “piek” en “spits” introduceren. Hou op met me!

Oblivious

Hier in #Utrecht hoor ik vaker Engelse termen. (Zo moeilijk om te bedenken hoe je dat in het Nederlands zegt – Ik praat zoooooveel Engels, gewoon bizar). Zo zei laatst een meisje op een terras: Ja jee hij is toch niet zó oblivious? Echt hè! Serieus!

Van dit

Iets anders dat ik signaleer (televisiepresentator laatst horen zeggen): Wat vind je van dit? Is hiervan, daarvan, ervan aan het verdwijnen? Te ingewikkeld? De Schrijfdokter legt het uit

Wat vinden jullie van dit?

Onze Taal legt uit

Top hoort vast te staan aan het woord dat erop volgt: topavondtopdagtoplocatietopvakantie.

Top is wel een bijzonder soort bijvoeglijk naamwoord: het kan, net als onder andere super, niet verbogen worden. Je kunt wel zeggen een fijne avond, maar niet een toppe avond. Top wordt vast geschreven aan het woord waarop het betrekking heeft.

Dus voor ie de reen met de los schrijf ziekte. Het mag aan el kaar.

Mij lijkt juist een toppe avond helemaal TOP! Het klopt niet? Jammer dan. Dit mag immers écht los ge schre ven worden. Toppe zin! Precies dat!

Een topdag voor jullie allemaal. Supertop!

Huilen of regenen: pleurer ou pleuvoir

Omdat het nogal vaak gebeurt dat deze twee werkwoorden verwisseld worden, besteed ik er een blogje aan.

Pleurer hoort bij groep 1 van de Franse werkwoorden (regelmatige werkwoorden). Groep 1 is de grootste groep van werkwoorden in het Frans. Dit zijn de werkwoorden die allemaal op ER eindigen zoals pleurer, danser, regarder etc.

Pleuvoir

Pleuvoir (regenen) hoort bij groep 3 (onregelmatig werkwoord).

Pleuvoir is een onpersoonlijk werkwoord dus het komt alleen voor in de 3e persoon enkelvoud (il). Logisch want jij en ik etc.  kunnen natuurlijk niet ‘regenen’. Il pleut vertalen we dan ook met: het regent.

Misschien verwar je deze werkwoorden  vaker omdat je ervan kunt gaan huilen als het (te veel) regent of te hard.

Zoals altijd is het handig als je zelf een ezelsbruggetje of geheugensteuntje bedenkt, zeker als je je blijft vergissen.

Bijvoorbeeld: Als ik géén bakje pleur  krijg, dan moet ik PLEURER.

Of: als ik een vies bakje pleur krijg moet ik PLEURER
Een bakje pleur is Hot Beverage on Google Android 9.0

  • Mocht je blijven hangen bij “ezelsbruggetje” en piekeren hoe je dat moet vertalen in het Frans dan zal ik je uit de brand helpen: une aide-mémoire, een hulp/steuntje (aide) voor je geheugen (la mémoire).

Pleurer = huilen

Loudly Crying Face on Google Android 9.0
pleurer

Uitspraak: [plɶre

Uitspraak voor pleurer, klik op de microfoon

De vervoeging van pleurer (huilen) vind je hieronder.
Denk je eraan dat de uitspraak van de je, tu, il en ils allemaal hetzelfde klinkt? Dit omdat je die eindletters niet uit moet spreken. Bij de nous en vous- vorm spreek je het uit als: pleuron (nasale klank) en bij vous pleuré (rijmt op café)

het klopt dat de uitspraak van het hele werkwoord pleurer dus hetzelfde klinkt als de vous-vorm. Wat er bedoelt wordt, blijkt uit de context.

Wil je de uitspraak graag horen? Klik hier voor de uitspraak van nous pleurons

je pleure
tu pleures
il pleure
nous pleurons
vous pleurez
ils pleurent

Jacques Brel zong trouwens ooit een prachtig liedje waarin de regel: Voir un ami pleurer – een vriend zien huilen.

Zit dit er een beetje in?

Dan gaan we naar PLEUVOIR…. Regenen

Umbrella on Google Android 9.0

Ik zou het voorlopig bij : il pleut houden – het regent.

Il a plu – het heeft geregend

Prends ton parapluie, il va pleuvoir.

Pak je paraplu, het gaat regenen. (het klopt dat je “il” natuurlijk niet vertaalt met “hij” maar met “het”)

 

Lukt het je om dit uit elkaar te houden…? Hier vertaal je il ook 2x met HET

Paul Verlaine (1844-P 1896)
Il pleureLoudly Crying Face on Google Android 9.0dans mon cœur
Comme il pleutUmbrella on Google Android 9.0 sur la ville.

Schrijf pleurer op een papiertje met een huilend gezichtje erbij. En op een ander papiertje pleuvoir met een paraplu.

Hang het op je toilet, of op je keukenkastje.

Luister naar Jacques Brel

Geef niet op, ook al is het huilen met de pet op.(= C’est archimauvais of c’est mauvais comme tout!)

N’abandonne jamais! Geef nooit op!

Macron had het antwoord in de literatuur kunnen vinden

20181216_170225

Het is uiteindelijk het lezen dat me weer tot het schrijven verleidt en dat komt door een dun maar groots boekje, “Ze hebben mijn vader vermoord”. In het Frans heeft het de betere titel: “Qui a tué mon père”.

Édouard Louis beschrijft hierin de complexe band die hij met zijn vader heeft. Het verhaal over zijn vaders leven en de gebeurtenissen die dat leven hebben verwoest, klinken nog lang na. Geweld, alcoholisme, armoede, homofobie en schaamte spelen een grote rol.

Antwoord op de gele hesjes

En? Wie heeft zijn vader vermoord? Dat weet je na 73 pagina’s. In de titel van mijn blog noem ik Macron die dit boek had moeten lezen. Macron die nog steeds bezig is om het juiste antwoord te vinden op de vraag hoe hij het protest van de Franse hesjes kan stoppen en de agressie uit het debat (en de straat) halen. Hij zal het antwoord vast niet in de literatuur gaan zoeken hoewel hij in dit boekje een uitstekende analyse daarvan kan vinden. Alles komt altijd terug en de literatuur is er bij uitstek goed in je bij de lurven te grijpen.

Ontsnapping 

Hoe het komt dat er geen ontsnapping uit dat leven is voor zijn vader, en waarom de arbeiders vaak niet op de politici stemmen die hen uit de misère zouden kunnen helpen, bespreekt Édouard o.a. ook in de mooie aflevering van VPRO boeken van 21 oktober 2018.

https://embed.vpro.nl/player/?id=VPWON_1289687&profile=vpro&sharing=1

Lees dit boek!

Laten we hopen dat er iemand in Macrons omgeving is die hem dit boek aanraadt en dan doet hij er verstandig aan om samen met Édouard Louis naar Noord-Frankrijk te reizen (ze komen er beiden vandaan) , te luisteren en kijken naar de mensen en geen commentaar te geven totdat hij begrepen heeft hoe je werkelijk op een positieve manier impact kunt hebben op hun leven. Als hij het dan nog voor het zeggen heeft én als hij als ambitie heeft de wereld te willen verbeteren.

Xavier Dolan

Édouard draagt het boek op aan Xavier Dolan, een Canadese filmregisseur en acteur die  in 2009 de film “J’ai tué ma mère” maakte.  Die film gaat over de complexe band tussen een moeder en haar homoseksuele zoon. Xavier Dolan speelt zelf deze zoon en beschreef de film als semiautobiografisch.

Dit voor docenten Frans: ik ben voor een vrije, eigen keuze voor wat betreft de literatuurlijst. Als er echter toch voor de leerlingen gekozen wordt: zet dan dit boek op de literatuurlijst. Mocht je het lastig vinden om daar vragen bij te bedenken – maak er een geschiedenis-aardrijkskunde-filosofisch-sociologisch- project van en laat leerlingen zelf bedenken in welke vorm ze het willen verwerken. 

 

Een nieuw soort fake nieuws

Vandaag reed er een bus langs me en daarna (omdat je op dat stuk niet hard mag rijden) reed de bus nog een tijdje voor me. Er stond op

Dit is een groene bus

De bus was overduidelijk geel.

Vervolgens naderde ik het centrum in Utrecht en moest wachten om over te steken. Er kwam een stadsbus langs. Op de display stond:

Sorry, deze bus zit vol

Verbazing bij mij omdat ik nog niet eerder dit soort teksten had gelezen op een bus. Natuurlijk keek ik goed naar de bus. Die zat helemaal niet vol, integendeel. Ik weet niet zeker of de mensen in de bus wel wisten met welke tekst er rondgereden werd. Zou de buschauffeur het zelf weten?

Jee, dacht ik, het verkeer zit ook al vol met fake nieuws. Gelukkig hebben we de foto’s nog.

Ceci n’est pas un petit bout de ma journée.