Categorie archief: Taal

Waarom het van groot belang is dat (radio)presentatoren Franse woorden kunnen uitspreken

Radio 2

Vriend P. luistert met veel plezier naar Bert Haandrikman’s programma Hier Is Haandrikman op Radio 2. Op 13 januari 2018 sprak Bert Haandrikman telefonisch met Bart uit Enschede over de Franse taal. Vriend P. stuurde me zelfs het geluidsfragment met de opmerking “Kun jij daar nou niets aan doen?” Om te begrijpen waar ik iets aan moest doen, moest ik eerst luisteren en dat duurde even.

Nu is het echter zo ver! Heerlijk, een presentator die het niet opgeeft en die graag Franse muziek draait en een luisteraar die een leuk Frans plaatje aanvraagt. Een goede start!

C’est parti! (we gaan beginnen)

En ik ga er iets aan doen! Tenminste: als Bert er klaar voor is. Wil je weten wat er precies gezegd werd? Lees dan eerst mijn weergave van het Bert&Bart-gesprek

Weergave van het gesprek
Hier is Haandrikman  13 januari 2018
 BH:  Sjonge sjonge dan hoor je op het nieuws dat de Franse taal op z’n retour is en dan vraag ik om met een Frans liedje te komen de hele boel ontploft bijna! Zoveel goede suggesties komen er binnen.
Bart uit Enschede (aan de telefoon)
(BH) Ben je verrast door de uitkomsten van dit onderzoek?
Bart: Nee niet echt, sorry
(BH) Nee, ik eerlijk gezegd ook niet. Moet wel de hand in eigen boezem steken.Zo vaak draaien we geen Franse muziek meer op de radio. Zat het in je vakkenpakket zitten op de middelbare school, Frans?
Bart Jazeker maar ik moet wel eerlijk bekennen dat ik het heb laten vallen toen ik naar de 5e klas ging en dat ik toen voor Duits heb gekozen.
BH: Ach, en mis je dat dan niet als je op vakantie bent in Frankrijk bijvoorbeeld?
Bart: Ja, eigenlijk wel, maar ja ik was er ook geen ster in. Je moest keuzes maken…
BH: Ik snap het Bart. Had jij ook dat boek On y va tous?
Bart: Ja, volgens mij wel, dat zou best weleens kunnen…. Klopt
BH: Nou daar zijn we dus allebei over gestruikeld. Ik zal je ook vertellen: ik vind het heel mooi die Franse muziek maar ik zie er ook heel vaak tegenop om de juiste uitspraak te hanteren als het gaat om een Franse plaat. Want er komen nu ook veel Franse platen binnen en die zou ik dan ook best wel willen noemen maar …Nou ik zal gewoon eentje pakken, hier eentje van Marga
Bart lacht…
Hoi Bert, ik zit nu vanuit Egmond in de auto naar Utrecht (nou dat is gewoon Nederlands dat lukt allemaal wel)  en ik zou graag une fille aux yeux clairs willen horen. Dan weet ik al dat ik dat helemaal verkeerd uitspreek dus dat is heel lastig voor mij. Hier Marianne, Le lac du Connemara, Michel Sardou en Les Flamandes van Jacques Brel
Bart: Heel herkenbaar
BH: Da’s moeilijk hè dit. Waarom heb ik het vak laten vallen. Goed, oké,  ik ga vaker een Franse plaat draaien en ik ga dat boek On y va tous weer van zolder halen.
En ik heb natuurlijk gevraagd naar jouw favoriete plaat beste Bart, en je kwam met een hele leuke plaat
Bart: Tomber la chemise van  Zebda*
****************************************************************************************
Frans op de middelbare school
Terug naar die methode waar Bert en Bart niet zo heel gelukkig mee waren. Gek trouwens dat hun docent(e) nooit de titel heeft uitgesproken of  uitgelegd. Of misschien is het wel gebeurd maar niet vaak genoeg of duidelijk genoeg. Nou ja, zoiets.
On y va tous 
Jaren geleden solliciteerde ik naar de functie docent Frans in Amsterdam. Nadat ik een uitnodiging kreeg voor een gesprek, belde ik de school voor aanvullende informatie. De directeur nam op en op mijn vraag welke methode er gebruikt werd voor Frans, antwoordde hij: On y va tous waarbij hij net als Bart en Bert de S niet uitsprak. Voor ik er erg in had, had ik hem al verbeterd. De directeur vond het (gelukkig)lollig dat ik hem al iets aan het aanleren was nog voordat ik op gesprek was.
De uitspraak van het Frans -een s of niet uitspreken
Troost je, Bert en Bart,  ik begrijp jullie wel want dat is lastig in het Frans. Meestal worden de laatste letters van woorden niet uitgesproken. Soms juist weer wel. In dit geval moet de S juist `wel uitgesproken worden: On y va touS . Tous betekent in deze zin: allemaal.
Hoe dat allemaal zit leg ik graag een andere keer uit. We willen door! Dan worden er namelijk meer Franse plaatjes gedraaid. Mais oui!
Speciale aanbieding Franse les voor Bert
Bert, heb je je boek al van zolder gehaald? Dat is alleen maar voor wat basis hoor. Verder gebruiken we veel Franse muziek, audio-fragmenten en video’s. Alvast  een video om een beetje warm te draaien.
We spreken elkaar binnenkort voor les 1? Ik ga je mailen (misschien lukt het vòòr zaterdag nog?) en als het nodig is gooi ik er weer een blog tegenaan.
à bientôt?
Vooruit nog een gratis tip
En om alvast een leuke gratis tip te geven: luister eens naar de Franse FIP Radio voor inspiratie. Ik schreef er eerder een blog over: Wees een nomade, luister naar FIP radio.

 

En ook nog een tip voor de uitspraak
De naam van de zanger is Claudio Capéo en dat streepje op de é helpt bij de uitspraak. Wil je een oefenen met de uitspraak van de é en è?
Bij deze titel de t niet uitspreken: un homme debout. Debout betekent: rechtop. Mocht het je vaag bekend voorkomen. France Gall had ook een liedje met: il jouait du piano debout. Dus hij speelde niet zittend piano. En bij jouait spreek je de t niet uit.
Voor de uitspraak van “jouait” check de Forvo website: uitspraak van jouait
Vooruit, nog meer Franse muziek van Mina Tindle die het liedje Pan zingt. Het is wel fijn dat ze zichzelf Mina Tindle heeft genoemd want haar eigen naam is:
Pauline de Lassus Saint-Geniès. Ze zingt ook weleens in het Engels.

Argot
Nog wat achtergrondinformatie over argot/verlan (slang/straattaal). Zebda betekent boter in het Arabisch en is weer een verwijzing naar beur in het Frans (boter schrijf je: beurre maar die twee letters vallen weg).beur = arabe
 Als je een interview wilt lezen met Magyd, de zanger van Zebda klik dan op de link: Gesprek met Magyd van Zebda

 

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Onderwijs, Taal

Neem de muziek met je mee?!?

Stemmen!Twee jaar geleden hoorde ik het voor het eerst en verbaasde me erover. Opeens klonk het in de winkel “Gaat dit zo met u mee? daar waar je voorheen gewoon hoorde “Gaat het zo mee? Daarmee wordt dan bedoeld: wilt u er een tas bij, wilt u het in een plastic tasje? Natuurlijk wil je dat niet want je hebt gewoon een tas bij je (toch?)

Vandaag hoorde ik in een reclame over muziek: “Neem de muziek met je mee”. Niet gewoon: neem de muziek mee – nee – neem de muziek MET JE mee. Het blijft mij wonderlijk in de oren klinken (daarmee bedoel ik die zin, niet de muziek).

DSC00519

Het is net alsof je zou kunnen zeggen:

Neem de muziek MET HEM mee

Neem de muziek MET HEN mee.

Neem de muziek MET DE BUURVROUW mee.

Over een paar jaar hoor je me er niet meer over, dan ben ik er vast aan gewend of ben ik gewoon met de muziek weg. Er zijn ergere dingen en we hebben dan altijd nog de muziek met ons mee.

2 reacties

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Humor, imperfectie, Taal

Niet meer in leven?

IMG_1378Tegenwoordig denk ik al snel als er twee nummers van een zelfde al wat oudere muzikant achter elkaar op de radio gedraaid worden: heb ik iets gemist? Is hij/zij overleden?

Is daar een woord voor? Zoals er het woord ringxiety is bedacht om het idee te beschrijven dat je denkt dat je telefoon afgaat terwijl dat helemaal niet het geval is. Ringxiety bestaat uit ring en anxiety. Een portmanteau word (kapstokwoord), een mix van woorden of klanken die weer een nieuw woord vormen met als bekendste woord waarschijnlijk (smoke en fog).

In mijn geval zou je kunnen voorstellen: musician + death + anxiety musedexiety? Als je vaker met iets te maken krijgt, dan heb je al snel de behoefte er een woord voor te hebben hoewel ik niet uitsluit dat ik dan in mijn eentje een geheel nieuwe taal zou gaan ontwikkelen.

Misschien ben ik trouwens wel de enige die behoefte heeft aan dit woord. Toch blijf ik optimistisch.

Wat niet is kan nog komen en wie of wat eens was kan verdwijnen

Reacties staat uit voor Niet meer in leven?

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Humor, Inspiratie, Taal

Baie vriendelike oompie

Soms weet je niet waarom, maar loop je zomaar eens een kerk binnen. In Pau (Zuid-Frankrijk) wist ik het wel. De zon scheen door het glas in lood en de kleuren trokken me naar binnen. En misschien wel het vriendelijke gezicht van André

Breton. Zo stelde hij zich voor en hij haastte zich te zeggen: ‘Niet de beroemde schrijver hoor!. Maar ik kan u wel wat over deze kerk vertellen.’

Jeannemarie_du_preez

Hij had er echt zin in en vertelde enthousiast en wilde me graag nog een heleboel folders meegeven. En of ik vooral iets in het boek wilde schrijven. ‘Goh, uit Nederland? Geweldig! Vandaag had ik ook al iemand uit Zuid-Afrika, maar ik heb geen idee wat ze opgeschreven heeft in het boek!’
Ik kijk in het boek en schiet in de lach. Daar valt te lezen:

‘ N pragtige kerk en baie vriendelike oompie. Kon nie ‘n woord vertaan wat hij zei ni. Jeannemarie du Preez, Suid-Afrika (Cape town).

Andr_breton

Na mijn vertaling barst André in lachen uit. ‘Wat een geweldige dag en wat fijn dat u dat vertaald hebt voor mij!’ Ik bedank hem hartelijk, want wat word je vrolijk van zo’n man. Dat moet Jeannemarie ook gevoeld hebben.

Dit bericht verscheen eerder op een oude blog van mij.

Reacties staat uit voor Baie vriendelike oompie

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Humor, Taal, Verhalen

Ik reis alleen

Het land

Onlangs reisde Vriend voor zijn werk naar het Koninkrijk van de Svea, door Koningin Christina I ook wel het Athene van het Noorden genoemd. Dit zodat jullie een beeld hebben bij een land waar de meeste mensen hooguit zomervakanties doorbrengen. Hij bracht er geen vakantie maar een zéér kort weekend door waarbij hij amper buiten kwam. Binnen was het tegen de verwachting in bloedheet. Ze stoken er de boel flink op zodat je al je truien uit kunt doen en dan nog zit te zweten. Vriend vond dat helemaal niet fijn (en ook niet erg milieuvriendelijk – noot van de schrijfster) omdat er ook nog hard gewerkt moest worden.

Koningin Christina I*

Misschien bedoelde Christina dat wel met het Athene van het Noorden? Ze overleed trouwens in Rome. Tijdens haar leven las ze veel en van haar schijnt de uitspraak “Wisdom is the support of the people” te zijn. Ze had een talenknobbel en sprak op haar 18e Latijn, Frans, Duits, Nederlands en Deens, studeerde Grieks, Arabisch en Hebreeuws en zij zou zich ook nog het Engels, Spaans en Italiaans eigen maken. Om jaloers op te worden en een echte Europese spirit maar…

Samen reizen

Het is u vast niet ontgaan dat we ondertussen behoorlijk afgedwaald zijn van het hoofdverhaal en u weet nog steeds niet waar de titel van dit blog op slaat. We gaan even terug naar Vriend in het Athene van het Noorden. Hij was niet alleen,  maar reisde met ongeveer 50 anderen. Nog nooit had hij met zo’n grote groep collega’s samen gereisd. In het vliegtuig te midden van zijn reisgenoten pakte hij het doorgeefboek (gekregen van mijn zus en dus via mij naar hem) uit zijn tas. Dit ondanks de waarschuwing op de flaptekst:

Zuurstofflessen paraat houden! Samuel Bjork heeft een levensgevaarlijk goede thriller geschreven.”

downloadStatement?

En begon te lezen in het debuut van de Noorse schrijver met inspecteur Holger Munch, bovendien ook een debuut dat verfilmt schijnt te worden. Toen ik hem na zijn korte Zweedse weekend vroeg hoe hij het boek vond,  zei hij eerst iets over wat zijn medereizigers ervan vonden. “Die vonden het heel grappig,  dat  IK REIS ALLEEN

*In 1933 speelde Greta Garbo trouwens een volgens zeggen schitterende Christina in de filmklassieker Queen Christina, een vrijwel geheel fictieve film.

Reacties staat uit voor Ik reis alleen

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Humor, Inspiratie, Taal

150 nieuwe Franse woorden in Le Petit Larousse 2016/2017

Wat is er nieuw?

Il y a de quoi se lécher les babines en feuilletant les nouvelles entrées du dictionnaire Larousse.

Al bladerend in het woordenboek Larousse kun je je verheugen over ” (se lécher les babines  – letterlijk:  de lippen aflikken)  de nieuwe woorden die opgenomen zijn voor de versie van 2017.IMG_0172

L’édition 2017 fait une belle place aux mots qui témoignent des nouvelles tendances culinaires. Kortom: veel nieuwe woorden die met nieuwe eetgewoonten te maken hebben.

Van (Vietnamese) bouillon tot croissant (burrata)

De culinaire keuzes klinken voor ons Nederlanders niet zo vreemd omdat wij er ook al zoveel hebben toegevoegd aan ons Nederlands waaronder veel Franse woorden. Voor de Fransen is dat wat specialer dat deze woorden vanaf nu geaccepteerd Frans zijn. Natuurlijk met het juiste lidwoord le of la.

Le yuzu (Japanse citroen) le «phô- (een Vietnamese soep), le wrap, la burrata (Italiaans, met kaas)  l’argouse (f) (duindoorn?)

Verder o.a. nieuw

le mook (kruising tussen een tijdschrift en een boek), «seul-en-scène» wat wij vertalen met “one-man-show, arty, une fanfiction, un spin-off.

En uit de internetwereld:

flasher: volgens mij de QR codes ‘lezen’ en téléverser= gegevens downloaden

In de politiek: 

l’europhobe, le complotiste, l’économie collaborative (deeleconomie), la théorie du déclinisme (verval?)

covoiturer (carpool, volgens mij was het altijd covoiturage en nu mag het ook als werkwoord). Co=samen voiture=auto. socialiser, exfiltrer

loup solitaire (lonely wolf)

Wil je het artikel in het Frans lezen?Klik dan op deze link: 150 nouveaux mots entrent au Petit Larousse

Vertalen is niet mijn vak, dus als je een betere/juistere vertaling weet, reageer dan op deze column via een reactie.

Het woord van het jaar is in Frankijk: BREXIT. Zelf zou ik liever FIXIT willen zien.

 

Reacties staat uit voor 150 nieuwe Franse woorden in Le Petit Larousse 2016/2017

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Frankrijk, Onderwijs, Taal

Cellfish

Cellfish

(n) An individual who talks on his or her cell phone even when doing so is rude or inconsiderate of other people.

 Chairdrobe

(n) The art of piling clothes on a chair to be used in place of a closet or dresser.

Als je net zoals ik niet gauw genoeg hebt van nieuwe woorden (er zijn ergere hobby’s) dan kun je altijd even op deze website met neologismen kijken.

En ja, ik weet het, het is lang geleden dat ik iets op dit blog geschreven heb, terwijl er genoeg alledaagse dingen gebeuren. Hou dit blog toch maar in de gaten, wie weet pak ik het zo weer op en schrijf lege muren vol. Daar vragen ze om.dsc04550

 

 

Reacties staat uit voor Cellfish

Opgeslagen onder Alledaagse dingen, Humor, Taal